Hemelse Modder met Klaas Vos in gesprek met Arjan Visser

Hemelse Modder met Klaas Vos in gesprek met Arjan Visser - zondag 4 november 2018, 11:15 uur.

Het idee ontstond in 1997, toen Arjan Visser werkte voor Nieuwe Revu. Hij bereidde zich voor op een interview met Cisca Dresselhuys, hoofdredacteur van Opzij en domineesdochter. Daarom leken de Tien Geboden hem een mooie kapstok voor een vraaggesprek. Dat was zo geanimeerd dat Dresselhuys hem adviseerde om het format bij TROUW aan te bieden. De chef aldaar zag er wel wat in en stelde voor er een stuk of vijf te maken. Nu ruim twintig jaar later, heeft Visser de 500ste gemaakt. En, om de cirkel rond te maken, opnieuw met Dresselhuys.

Arjan Visser (1961) laat voor 't eerst van zich horen als hij in 1991 de Gorcumse literatuurprijs wint voor zijn korte verhaal Vlammen. Hij gaat als journalist en interviewer aan de slag bij Libelle, Nieuwe Revu en dagblad Trouw. De serie de Tien Geboden blijken na twintig jaar nog altijd even succesvol. Zevenmaal zijn ze in boekvorm uitgegeven en onlangs verscheen ter ere van de 500ste aflevering: 1 interviewer 10 geboden 100 schrijvers bij Atlas Contact. Aan de orde komen vragen over geloof, opvoeding, relaties; eigenlijk kan elk onderwerp tijdens het gesprek aan bod komen. Van Jan Wolkers tot Franca Treur, van Harry Mulisch tot Hanna Bervoets: ze blikken allemaal terug op hun kinderjaren, proberen de verhouding met hun ouders te duiden, maar laten vooral ook hun gedachten gaan over het belang van fictie in hun leven, of, om met P.F. Thomése te spreken: "De werkelijkheid zoals wij die schijnen te moeten kennen is een verzinsel van anderen." Waarom alleen schrijvers? Arjan Visser: "Schrijvers leveren steevast een 'goed' verhaal. Het gáát ergens over en dan is het ook nog eens fraai geformuleerd. Of het de waarheid is, weet ik niet, maar het resultaat liegt er niet om."

Literatuurcriticus Rob Schouten las de hele verzameling interviews en kwam tot een aantal opmerkelijke conclusies. Veel schrijvers hebben nog wel een vaag-religieuze opvoeding genoten, maar zijn in hun jeugd afgehaakt. Bij schrijvers met een joodse afkomst ligt dat anders, die komen vaak uit een ongelovig nest waar desondanks nog wat rituelen in stand worden gehouden. Al met al krijg je niet de indruk dat geloof of geloofsafval nog een grote rol voor Nederlandse schrijvers speelt. Dat ligt anders als je de reacties op het vijfde gebod 'Eer uw vader en uw moeder' naast elkaar legt. Dit is ongetwijfeld het meest becommentarieerde gebod. Hier krijgt men de kans eens goed uit te pakken over de eigen familieomstandigheden. De meeste schrijvers zijn overigens nog wel geneigd hun ouders te eren. 'Vind ik wel. Het heeft niet zozeer te maken met een kinderlijke gehoorzaamheid maar je hebt wel een grote verplichting tegenover het feit dat je ouders er jarenlang voor hebben gezorgd dat je je in een enigszins veilige wereld kon ontwikkelen', zegt Bernlef namens het gros , maar er zijn er ook die vinden dat ouders juist hun kinderen moeten eren.

Arjan Visser debuteerde in 2003 met de roman De laatste dagen als schrijver en werd bekroond met de Anton Wachterprijs en de Geertjan Lubberhuizenprijs. In 2006 volgde Hemelval en in 2009 Paganinipark. In zijn roman Hotel Linda uit 2012 keert een man na 65 jaar vanuit Brazilië terug naar Amsterdam. Tijdens zijn zoektocht naar een oude geliefde verdwaalt hij in een woud van herinneringen. Zijn laatste roman God sta me bij want ik ben onschuldig uit 2018 is een typische schrijversroman, waarbij de lijn tussen feit en fictie dun is. Hier blijkt de 'journalist Visser' de 'romancier Visser' nogal eens in de weg te zitten. Arjan Visser is o.a. actief voor Writers Unlimited waar internationale schrijvers jaarlijks bijeenkomen tijdens het Winternachten Festival.

VIDEO: Winternachten 2015 met Visser als gespreksleider.

De muzieklijst van Arjan Visser.

Algemene programma informatie:

Wilt u reageren op dit programma? Stuur een e-mail naar: hemelsemodder@radiobloemendaal.nl.

Predikant en oud-VPRO-programmamaker Klaas Vos is een van de coryfeeën bij het programma Hemelse Modder. Met een aansprekende hoofdgast uit de wereld van cultuur en maatschappij, die zelf de muziek heeft uitgekozen, ploegt Klaas Vos gedurende een uur door de ‘modder’ van iemands leven om samen te ontdekken waar deze ‘hemels’ oplicht.

Zo sprak hij met Frits Abrahams, columnist van de NRC​; Dieuwertje Blok, presentator van o.a. het Sinterklaas-journaal; filosoof Hans Achterhuis; Annemiek Schrijver, programmamaker; sportjournalist bij de Volkskrant, Willem Vissers en vele anderen.

Terug naar het overzicht…