Aangeraakt met Ineke Clement

Aangeraakt met Ineke Clement - zondag 9 september 2018, 13:00 uur.

Het thema vandaag is: Natuur.

Een dankbaar onderwerp, zowel in de muziek als in de verhalen. De natuur is net als muziek een goddelijke gave. Deze aflevering, aan het einde van een hete zomer, begint met een tekst van Toon Tellegen.

De zon schijnt.
De hemel bloeit.
Mensen kijken omhoog, gaan op hun tenen staan,
klimmen op elkaars schouders
en plukken God.
'God is mooi', zeggen ze, 'mooier dan ooit'.
Ze zetten hem in vazen
op hun tafels en voor hun ramen,
en God bloeit en geurt een middag en een avond -
dan leggen ze hem tussen de bladzijden van een schrift,
onder een ijzeren gewicht
voor later, in de winter,
als er niemand is."

Daar is ie weer: Gód… Hij of Zij wordt overal genoemd en ervaren… ook in de natuur… Tegelijk is dat een probleem want dat laatste is niet áltijd waar. De natuur is grillig en kan wreed zijn. We hebben het deze zomer weer gehoord: verschrikkelijke aardbevingen, overstromingen, bosbranden door droogte en wind, mensen die bezwijken aan de warmte. Is God ook dáár werkzaam? Sommige gelovigen denken van wel. Zoals bij de watersnoodramp in Zeeland in 1953. Mensen zeiden toen wel dat het een straf van God was of op zijn minst Zijn wil…
Maar je kunt geen "is-gelijkteken" zetten tussen de wetten van de natuur en de Schepper van hemel en aarde. Integendeel, componeert Bach in zijn cantate: "Der Himmel lacht! Die Erde jubilieret" Een lofprijzing op God als schepper en als bevrijder, want het is een pááscantate, met andere woorden: het gaat niet zomaar over de natuur in zijn algemeenheid. Het gaat om opstanding als een gebeuren dat mensen bevrijdt!
We schrijven eind jaren negentig, het dorpje 'Vries', waar één van de oudste kerkjes van Drenthe staat. De inwoners zijn boeren die er van generatie op generatie al wonen. Ze zijn afhankelijk van de natuur, van zon en regen en vruchtbare aarde. Een van hen, een man, die altijd hard op zijn land heeft gewerkt is gestorven en wil van de kerk begraven worden. De voorbespreking is summier. Ze hebben aangegeven dat er muziek gedraaid moet worden, maar niet van Bach of andere gewijde muziek. Men wil Ede Staal, een Groningse zanger, die de volksaard en de belevingswereld van de noorderlingen vertolkt. "Daor bluit mien eerappellaand" Het past er helemaal bij. En je ziet het voor je, hoe deze rasechte boer de aardappels heeft gepoot en heeft genoten van de bloei van de planten en heeft gewacht tot de oogst. Levend dicht bij de natuur…
De natuur is een dankbaar onderwerp om het leven zelf te duiden, vol symbolische betekenis: de seizoenen herfst, winter, lente en zomer, staan voor vergaan, stilstand, opkomen en bloei… Daar hoeft toch niets bij uitgelegd te worden? Of om het in de woorden van de evangelist Johannes te zeggen:
"Als de graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft hij alleen: maar als hij sterft, brengt hij veel vrucht voort"…(Johannes 12, 24)
In die zin kan de natuur mensen echt troosten: deze kiemkracht die verborgen is, maar uitzicht biedt op iets nieuws…
Wie heeft zich niet verbaasd over de schijnbare dode planten die het volgende seizoen toch weer gaan groeien?
En wie heeft niet ervaren dat wandelen in de natuur helend is?
Ja, bomen die er al decennia lang zijn, kunnen echt troost bieden.
Een dichter die dat heel goed kon verwoorden, is Rutger Kopland, die behalve dichter, ook psychiater was. In Zuidlaren, opnieuw Noord Drenthe, de streek waar hij vandaan kwam, staan op het terrein gedichten van hem, langs de met bomen omgeven lanen. Zoals:

'Beukenlaan'
Weer de gedachte dat deze bomen weten
wie ik ben - uit al die honderden, deze
toevallige man, vrouw, deze ene

ze komen langzaam langs dit pad
verdwijnen zo langzaam om
de bocht aan het einde

- de gedachte dat deze bomen alleen
om mij geven, ze wachten en vragen
mij niets, ze weten dat ik kom."……………

Algemene programma informatie:

Wilt u reageren op dit programma? Stuur een e-mail naar: aangeraakt@radiobloemendaal.nl.

Een pastoraal programma gemaakt door Ineke Clement met verhalen afgewisseld door muziek. Ieder programma gaat uit van een ander thema.

Ineke Clement (1948) begint haar werkzame leven als verpleegkundige. Door haar betrokkenheid bij de Basisbeweging Nederland kiest ze voor de theologische studie waarin ze in 1989 haar doctoraal doet aan de Katholieke Universiteit Utrecht. Na haar kerkelijke opleiding in Leiden wordt ze fulltime predikant in Drenthe en later geestelijk verzorger in de psychiatrie, in Poortugaal en Hellevoetsluis. De laatste jaren staan in het teken van het ouderenwerk en vorig jaar neemt Ineke op 69-jarige leeftijd afscheid. Daardoor komt er tijd vrij om voor Radio Bloemendaal een pastoraal programma te gaan maken. Daarin wil Ineke haar ervaringen als pastor, bijbelverhalen, en literatuur combineren met muziek en daartussen een verbinding maken om mensen op die manier te raken. De liefde voor de klassieke muziek heeft ze van huis uit meegekregen, zelf heeft ze haar hele leven gezongen en is lid van het Haarlems Bach Ensemble.

Terug naar het overzicht…