Duurzaamheid

Door Ds. Aart Mak

De vorige keer bij dit Goede Begin wilde ik graag iets zeggen over de kerk aan de Vijverweg die gesloten werd. Nu dat gebeurd is, keer ik terug naar het nieuws dat er toen was en waar ik geen aandacht aan kon geven. Het betrof namelijk het overlijden van Wubbo Ockels, Nederlands eerste astronaut. Veel te jong gestorven, afgebroken door een agressieve nierkanker, heeft deze man sinds zijn terugkeer uit de ruimte (hij was ooit mee met een Space Shuttle) zich nooit laten fêteren om het verhaal van zijn buitenaardse uitstapje te vertellen of zich laten omringen door allerlei parafernalia die daarmee te maken hadden, maar zich vol overgave gewijd aan zijn nieuwe roeping. En die roeping was zijn medemensen ervan te overtuigen dat het echt anders moet met ons leven en onze levensstijl hier op aarde. Of hij met zijn indringende boodschap veel bereikt heeft, weet ik niet. Ik hoop dat we op termijn zullen ontdekken dat deze voorvechter van een beter en gezonder milieu ons allemaal zo aan het denken heeft gezet dat we ernaar zijn gaan leven. Omdat ik zelf er zo van onder de indruk was, wil ik hier de open brief die hij schreef aan de mensheid graag voorlezen. Daarna zal ik er nog iets over zeggen:

‘Het is genoeg, we zijn te ver gegaan!!! De industriële revolutie heeft ons in een ongewenste situatie gebracht. We zijn door de natuur geraasd, we vernietigen onze levensbronnen. We moeten stoppen, we moeten veranderen, we moeten een ander pad kiezen, we moeten onze levens veranderen, en de manier waarop we zaken doen.

Laten we 'het menselijke tijdperk' begroeten. Laten we stoppen met de vernietiging van de aarde, van de mensheid; van ons. Laat het voor iedereen duidelijk zijn: we moeten een nieuwe houding vinden, een nieuwe cultuur, een nieuwe instelling, een nieuwe eenheid van de mensheid, voor ons voortbestaan.

We zijn geen bijen, die zonder bewustzijn een kolonie bouwen. We zijn geen neutronen, die zich niet bewust zijn van wat ze denken. Nee, we zijn intelligente wezens, en kunnen ons gedrag observeren. We zijn ons allemaal bewust van waar de mensheid naartoe gaat. We kunnen de mensheid in een betere richting krijgen, als we samenwerken. We kunnen een nieuwe religie creëren die ons allemaal samenbrengt.

Er zijn veel religies die mensen samen krijgen, maar nooit alle mensen. De verschillende goden waarin mensen geloven, scheiden de mensheid juist in groepen. Dat heeft geleid tot conflicten en zelfs oorlogen. Deze religies zijn niet duurzaam. Maar als we in de mensheid geloven, zullen we geen conflicten meer hebben, omdat we één zullen zijn. We behoren allemaal tot deze mensheid, we kunnen allemaal in deze 'hogere macht' geloven. De God van de mensheid is in ons allemaal. We kunnen ons niet achter deze God verstoppen, omdat het in ons zit. We kunnen ons niet verbergen voor de verantwoordelijkheid voor onszelf.

Geloven in de mensheid is een andere manier van denken. Een bewustzijn van waar we zijn en wat de aarde voor ons betekent. De noodzaak om die aarde te beschermen is een steeds grotere noodzaak geworden. De ruimtevaart heeft ons een spiegel voorgehouden. We zijn nu echt waar we zijn: op een prachtige planeet, waar we niet zonder kunnen. We zijn allemaal astronauten van het Ruimteschip Aarde.

Onze wil is de sleutel. Het geloof in de mensheid zal ons die wil geven. Onze religie zal ons helpen om die wil te uiten. Deze religie moet z'n vorm krijgen: we moeten symbolen, rituelen en kunst maken om ons geloof in de mensheid te uiten. Vooral de jeugd moet aangesproken worden. Zij zijn de toekomst: ze willen genieten van de natuur, en van de aarde. Hun idolen kunnen een voorbeeld zijn. Festivals kunnen de boodschap uitstralen. Artiesten kunnen de juiste woorden vinden, die hun harten raken. Laat elk van ons helpen om onze religie vorm te geven. Laat elk van ons zijn geloof uitspreken in een duurzame mensheid.

Dit zijn de 10 geboden van het geloof in de mensheid:

1. De mensheid is onscheidbaar.

2. Het doel van de mensheid is overleven.

3. De mensheid heeft de aarde en natuur nodig.

4. Ons doel is om de mensheid te ondersteunen, en daarmee de aarde en natuur.

5. We moeten iedereen respecteren die voor dat doel strijdt.

6. Iedereen is verbonden met iedereen via de mensheid.

7. Iedereen is verbonden met de natuur en de aarde.

8. We zijn allen astronauten van het Ruimteschip Aarde.

9. Wie geen respect heeft voor anderen, heeft geen respect voor de mensheid.

10. Mensheid, natuur en aarde zijn onscheidbaar.’

Wat mij opvalt is hoe religieus van toonzetting en inhoud de brief van Ockels is. Het woord geloof valt vaak. Hij eindigt zelfs met een soort nieuwe tien geboden. Het meest interessante vind ik zelf nog zijn introductie van het woord duurzaamheid in combinatie met religie. ‘Hoe duurzaam is jouw geloof?’ zou volgens Ockels de nieuwe vraag moeten worden in deze van religieus geweld zo bol staande 21e eeuw. Is geloof een manier van denken in wij tegenover zij, een soort vertrouwen dat ik eeuwig zal leven en die ander niet? Of is geloof een alles met elkaar investeren in deze aarde, de kwaliteit van leven, het voorbestaan der mensheid? U heeft het antwoord van Ockels gehoord. Wat hij dus, uit een wat mij betreft verrassende en onverdachte hoek zegt, is dat het in geloof moet gaan om verantwoordelijkheid, medemenselijkheid, eerbied voor het leven, al die hoge waarden. Het is al zo vaak van veel kansels gezegd. Nu wordt het dus in een kordate brief als een duurzaam geloof gepresenteerd. Mijn enige vraag is: hoe kan het dat dat dit al zo vaak geschreven en gezegd is en wij zo slecht gelezen en geluisterd hebben? Laat dit daarom het goede begin van vandaag mogen zijn…

Met muziek van Desplat en Lane/Vitarelli. Verder hoorde u muziek van Bozza en het lied ‘Als de hemel vol gezang is’ van Sytze de Vries. Gelezen werd uit de bijbel, Jesaja 43: 19. Het gebed kwam uit de bundel ‘Zeggen en zwijgen, oecumenisch gebedenboek voor alledag’ van Marcel Barnard e.a.

 

Terug naar overzicht…