Koninklijk

Door Ds. Aart Mak

De tirannie verdrijven die mij mijn hart doorwondt. Zo staat het aan het einde van het zesde couplet van het Wilhelmus. In de hele wereld begint de vrouwenbeweging die dat doet, Femen, ooit opgericht in Oekraïne, op te vallen. Vrouwen staan op om de tirannie te verdrijven van prostitutie, vrouwenhandel en allerlei vormen van seksuele uitbuiting. En zo poetsten als dienstmeisjes verklede vrouwen de huisdeur van Dominique Strauss Kahn en protesteerden vrouwen met ontbloot bovenlijf in Duitsland tegen de Russische president Poetin toen hij daar was, vanwege zijn angst en afkeer voor homoseksualiteit. In deze dagen uiten vrouwen in India opnieuw hun woede over de zoveelste verkrachting van een meisje en in een adem door over de lakse manier waarop de politie daar omgaat met aangiftes van mishandeling. Voor de Arabische zender Al Jazeera trok een van de voorvrouwen ineens haar T-shirt uit onder de uitroep: Liever naakt dan in een boerka. In moslimlanden zijn er vrouwen die durven zeggen dat ze zeggenschap willen hebben over hun eigen lichaam. Vervolgens worden ze bedreigd en moeten ze vluchten, maar ook hier is een wolkje als eens mans hand zichtbaar.

Er is her en der in de wereld echt iets aan de hand. Vrouwen protesteren tegen hun vernedering en mishandeling, soms met gevaar voor eigen leven. In allerlei landen is dit een thema waarover gesproken wordt. Het hoort bij de nieuwe, globale wereldsamenleving die langzaam en schoksgewijs aan het ontstaan is. Het zou ook in dit land achter de dijken moeten aanspreken, zou je zeggen. Dit is immers het land van de dolle Mina’s indertijd en het eerste land ter wereld waar het homohuwelijk werd gelegaliseerd. Jaren eerder dan in Frankrijk, waar nu, na enorme protesten daartegen, het parlement eindelijk overstag is. Maar als het over vrouwen en allerlei schrijnende vormen van onderdrukking gaat, is het opvallend stil in Nederland. Na een sociaal akkoord werd nu ook een zorgakkoord gesloten. Belangrijke nationale gebeurtenissen. Maar de meeste aandacht ging uit naar een koningslied en wat daar al dan niet goed aan was. De trend die zich tien jaar geleden inzette, rond de moord op Pim Fortuyn en het daarna sterk opkomende populisme, heeft zich doorgezet, mede nu ook door de crisis. We zijn weer het in zichzelf teruggetrokken land van klompen, molens, tulpen en oranjebitter. We gaan feest vieren, afscheid nemen van de oude koningin, haar zoon als nieuwe koning begroeten en daar gaat het al dagen, zo niet weken over.

Het heeft allemaal zijn charme, maar de discussie rond het koningslied versterkte bij mij het gevoel dat we in een speeltuinland wonen. En toen kwam daar nog de oproep van premier Rutte aan zijn landgenoten bij om  lekker veel te gaan kopen want dat zou helpen om er weer bovenop te komen. En dan hoefde zijn regering in de herfst minder te bezuinigen. Het was van een niveau dat mijn gedachten uitgingen naar de lilliputters van Jonathan Swift. De laatste is de schrijver van Gullivers reizen, een satirisch en wereldberoemd geworden boek uit 1726. Zijn hoofdpersoon, Gulliver spoelt aan op het eiland Lilliput, dat bewoond blijkt te zijn door minuscule mensen met een lengte zo’n 15 centimeter. Alles op het eiland is 12 keer kleiner dan in de wereld der mensen. Gulliver, de reus in hun ogen, weet de bevolking te overtuigen van zijn goede bedoelingen. En dan ontdekt hij dat men in dat land heftig strijdt over belangrijke vragen als aan welke kant met zijn eitje open tikt, aan de bolle of aan de spitse kant. En ook is men vurig verdeeld over de vraag of er gelopen dient te worden op lage dan wel op hoge hakken. Swift verpakt hierin zijn kritiek op de manier waarop het in het toenmalige Engeland onder leiding van George 1 toeging. Maar zijn parodie is van eeuwigheidswaarde en slaat wat mij betreft uitmuntend op allerlei kleingeestig gedoe hier in dit land.

Intussen was er wel dat opvallende interview met de nationale ombudsman, Alex Brenninkmeijer. Hij wijst er met allerlei voorbeelden op hoe het vertrouwen tussen overheid en burgers is zoek geraakt. De fraude in de sociale zekerheid is zo’n voorbeeld. De vorige regering redeneerde dat deze fraude zo ernstig is dat we dat veel zwaarder moeten bestraffen. Er kwamen tv-spotjes met waarschuwingen voor AOW’ers die gingen samenwonen en toch de hogere AOW voor alleenstaanden wilden opstrijken. Brenninkmeijer ging na hoe vaak deze fraude voorkomt. In een promille van alle gevallen. Maar wat er gebeurt is dat goedwillende mensen die een foutje maken, iets per ongeluk verkeerd invullen, zwaar gestraft worden. Het is, zoals ik in ingezonden brieven las, dusdanig dat mensen worden behandeld als waren zij een crimineel. Dit is een van de redenen dat het vertrouwen dat burgers in de overheid en de politici hebben, vergelijkbaar is met het vertrouwen dat mensen gemiddeld hebben in een autoverkoper. Terwijl de overheid zegt dat zij zich terugtrekt, komen er alleen maar regels bij. En overtreding daartegen wordt steeds zwaarder bestraft. Brenninkmeijer concludeert dat helaas alles is gebaseerd op wantrouwen. Terwijl in zijn ogen het overgrote deel van de mensheid deugt. Dat zegt hij niet zomaar. Hij heeft talloze voorbeelden bij de hand. O.a. die van de belastingdienst waar 98,9 procent van de aangiften correct binnenkomt. Wat is er dus aan de hand in lilliputland? Veel mensen van goede wil en een overheid die verstrikt zit in haar eigen regelgeving en veronderstelt dat iedereen erop uit is de boel te flessen.

Intussen nemen we op de laatste dag van deze maand wel afscheid van een vrouw van allure. Op de website van Kerk Zonder Grenzen kunt u doorklikken naar het m.i. echte koningslied, een ontroerend lied van Brigitte Kaandorp waarin zij haar en onze lieve koningin bedankt voor al die jaren waarin zij stond voor haar zaak. Deze Oranje bleek met een doorwond hart werkelijk bestand tegen allerlei tirannie. Het zou dit land sieren als het niet alleen waardig afscheid nam van deze hoogstaande vrouw, maar als het in haar geest ook weer het land wordt waar asielzoekers en vluchtelingen veilig zijn, waar mensen niet verbaal aan de hoogste boom worden opgeknoopt zoals John Ewbank werd toegewenst, waar vertrouwen en beschaving de omgangsvormen bepalen en waar een vrouw zonder enige terughoudendheid tot het hoogste ambt kan worden geroepen.

Met muziek van Desplat en Lane/Vitarelli. Verder hoorde u een Intrada en gezang 460 uit het Liedboek van de kerken. Gelezen werd uit Jesaja 5: 20-22.


 

Terug naar overzicht…