Kattenbak

Door Ds. Aart Mak

In mijn vorige huis woonde ik een aantal jaren op mijzelf. Ik deed daar mijn eigen huishouden en dat ging allemaal prima. Ik had daar ook een kater. Met zo’n kattenbak die je regelmatig schoon moet maken. Uiteraard. Nu wilde die kater op een gegeven moment bij Astrid wonen. Ik was daar zo nu en dan en op een nacht stond hij mauwend voor onze neus. Raadsel hoe dat beest het had gevonden. Kater de volgende dag weer naar eigen huis gebracht. Een week later ongeveer meldde hij zich weer. Weer de dag erna naar huis gebracht. Toen duurde het zo’n tien dagen en wist hij de weg weer te vinden. Het was duidelijk: Otje, zo heet hij, wilde bij Astrid wonen. Dat bij Astrid wonen heb ik toen niet veel later ook maar gedaan, zij het via een andere route. Die kater is er nog steeds en heeft het geweldig naar zijn zin. Maar wie doet nu de kattenbak? Astrid. Een paar dagen geleden besloot ik dat ik ook maar eens wat moest doen. De geur was niet te harden. En terwijl het mijn kattenbak is, die ik zelf had gekocht en een jaar of twee altijd had schoongemaakt, wist ik niet meer hoe ik zo’n plastic geval moest schoonmaken en waar het handig ingebouwde schepje zat. Raadsel hoe het kan dat ik dat niet meer wist.

Dit heb ik dus vaker. Ik ben de oudste uit een gezin met veel kinderen waarvan de moeder vaak ziek was, dus ik weet vrij goed hoe je een huis op orde moet houden. Later in mijn leven heb ik als een handige Harrie meerdere keren zowel buitenhuis gewerkt als binnenshuis gekookt, gestofzuigd, ramen gelapt, bedden verschoond en gestreken. Was een beetje druk maar het was te doen. Laat ik nu al een handvol jaren bijna niets meer aan het huishouden doen. Dat is verder zoals het gaat en er valt geen onvertogen woord, maar hoe kan het dat ik de opmerkzaamheid en de handelingen op een of andere manier vergeet? Ik zie het niet meer en ik sta bij de meest eenvoudige klusjes te kijken als een koe naar het onweer. Uiteindelijk komt het goed maar dit is toch vreemd? Ik heb het wel vaker van andere mannen gehoord. Of eerlijk gezegd, hun vrouwen of vriendinnen vertelden het. Dan zeiden ze bijvoorbeeld: mijn man is van een slimme doe-het-zelver een luie pasja geworden. Nou ja, lui. Die man werkt hard genoeg, buitenshuis en is ’s avonds ook regelmatig in de weer. Maar hij doet thuis niets meer, zelfs tot de meest eenvoudige dingen in huis moet hij aangespoord worden. Is dat iets wat bij de mensensoort man hoort? Zodra er een vrouw in hun buurt is die van aanpakken weet, vervallen zij in een lethargie, zetten misschien nog de vuilniszakken buiten en strijken hun eigen overhemden, zoals ik, maar in plaats van te dienen laten ze zich liever bedienen.

Ze zeggen wel eens dat de hersenen van mannen compartimenten zijn die los van elkaar functioneren. Terwijl vrouwen in hun hoofd in en uit lopen en alles met elkaar verbinden. Mannen zijn jagers en op één doel gericht. Vrouwen zijn verzamelaars en weten heel goed wat multitasking is zoals dat tegenwoordig zo lelijk heet. Een tante van Astrid zei niet lang geleden dat ze vaak hoorde dat mannen geen twee dingen tegelijk kunnen doen. Maar haar man, zei ze met pretogen, kan zelfs niet één ding tegelijk doen. Is dit de verklaring van het vreemde verschijnsel waarop ik mijzelf betrapte en waarvan ik u in deze binnenkamer deelgenoot maak? Als ik er over nadenk – en daar is een binnenkamer voor – dan vind ik de psychologische verklaring de meest waarschijnlijke. Voor een man is de eerste vrouw in zijn leven zijn moeder. En dat is de reden dat zelfstandige mannen die maatschappelijk goed functioneren en op van alles aanspreekbaar zijn, zich thuis het liefste van alles laten aanleunen. Dan voelen zij zich veilig, net als toen, toen moeder je na schooltijd met thee verwelkomde, voor je kookte en je, toen je klein was, in bed stopte. Dit lijkt mij de meest waarschijnlijke uitleg voor mijn gedrag. En terwijl ik een redelijk geheugen heb, loopt er blijkbaar ook nog eens een mechanisme in mij dat dingen die niet meer noodzakelijk zijn, uitwist.

Intussen heb ik wel de prachtige en eerlijke toespraak van Angela Merkel, de vrouw van ‘Wir schaffen es’, gelezen. En ook zal ik de komende dagen weer zeggen hoe kranig en visionair Maria, de moeder van Jezus, zich in haar lofzang uit. Niet lang geleden zag ik de film Suffragette. Ik was erg geraakt door wat ik wel wist maar niet eerder zo tot mij door liet dringen: hoe laat in de geschiedenis vrouwen als gelijken werden gezien door de mannen en hoe moeizaam dat ging. Vrouwen zijn nog steeds niet de gelijke van de man, zelfs niet in onze westerse samenleving. Dankzij een aantal dappere vrouwen die een hoge prijs betaalden, mochten vrouwen nog geen eeuw geleden voor het eerst stemmen, moet je toch nagaan. Allemaal gedachten die ik kreeg toen ik de afgelopen donderdag zo onhandig met een kattenbak in de weer was. Dit is bepaald geen groot verhaal. Maar ik geloof wel dat het hier begint, bij het nadenken over jezelf en je afvragen waarom je doet wat je doet. Mechanismes. Een mens lijkt mij een wezen dat geboren is om zich te ontwikkelen. Jezelf vragen stellen. En niet daarmee te stoppen als je als man onder de pannen bent. We verlangen er allemaal naar om nog eens kind te zijn, maar misschien is het wel prettig als dat niet eenzijdig aan alleen mannen wordt vervuld. Niet alles zomaar voor lief nemen. Of het nu gaat om de vrouw in de islam. Of om wie de kattenbak doet.

Terug naar overzicht…