Dichtbij

Door Ds. Aart Mak

Ja, we waren in Parijs het afgelopen weekend. Dichtbij waar het gebeurde, de aanslagen, de bevrijdingsacties, de dagelijkse wakes en de grote demonstratie. Maar wat is dichtbij? Een keer rilde er een lichte angst door mijn lichaam. Dat was vrijdagmorgen, toen ik las dat de twee broers van het noorden weer richting Parijs reden. En we waren dichtbij al die generaties die woedend en waardig hun mening gaven, staande op de Place de la République. Maar wat is dichtbij? Vooral vrijdagmiddag leek het wel alsof de bekenden in Nederland met wie we contact hadden, dichterbij waren dan wij. Parijs is zo groot. En in Nederland ging het nieuws over wat er in Parijs gebeurde onafgebroken door, met alle speculaties die horen bij de meningen die bij gebrek aan feiten over elkaar heen buitelen. Ik voelde me wel Europeaan, meer dan ooit, dichterbij dat grote ideaal om in vrede en gelijkheid te leven op een continent dat eeuwenlang oorlogen heeft gekend. Dat voelde nu dichtbij, juist door deze aanslagen op de vrijheid en door de inwoners van Parijs die uit hun doorgaans onverschillige slakkenhuis kropen en lieten zien wat ze wilden: vrede, vrijheid en vooral: eenheid. Terug in Nederland merkten we dat mensen dachten dat wij uit oorlogsgebied kwamen. Gek is dat, wij waren daar maar zo heb ik het niet gevoeld.

Ik vraag me wel vaker af hoe dat nu werkt met dichtbij en ver weg. Een mens heeft niet het vermogen alles te bevatten. Dus kiest hij, bewust en meestal onbewust waar zijn aandacht naar uit gaat. Meestal iets of iemand dichtbij. Maar het moderne nieuws, inclusief de sociale media, doorbreekt dat voortdurend. Anderen bepalen waar je aandacht naar uit gaat, als je niet op je hoede bent. Aan de televisie zit een knop zeiden we vroeger. Nu moet je dat ook zeggen van je mobiele telefoon. Hoevelen op straat turen al lopend niet op hun scherm? Ik ook soms. Wat is dus dichtbij en ver weg in je beleving? Denk eens aan wat er in het noorden van Nigeria in hetzelfde weekend gebeurde. Honderden, misschien wel tweeduizend mensen werden daar in koelen bloede vermoord. Door het zelfde type extremisten als in de hoofdstad van Frankrijk. Waarom raakt ons dat minder? Omdat het zo ver weg is? Omdat er geen beelden van zijn? Omdat we hier geen idee hebben van wat daar al jaren gaande is? Ik denk er over na en ik heb geen antwoord. Kan een mens de hele wereld aan? Wil ik alles wel weten en ook nog eens een plek in mijn gevoelsleven geven?

Over dichtbij en ver weg gesproken. Mijn vader, ook predikant, zei vaak dat een dominee er juist moest zijn voor mensen die nooit om aandacht vroegen. Die anderen, niet verlegen en mondig genoeg om vragen te stellen, vonden hun weg wel. Het ging om de mensen op de achterste bank of degenen die nooit in een kerkbank zaten. Mensen ver weg dus. Die opmerking heeft mij mede gevormd. Misschien houd ik daarom wel zo van radio. Iedereen kan luisteren, ook de verlegen, twijfelende of de ver weg levende mens. En daaar ben ik mij zeer bewust van, meer dan u weet. Want ik ben eigenlijk ook zo iemand. Het is een deel van mij, die verlegen, vaak niet wetende, naar zin en betekenis zoekende mens die liefst maar wat ver weg wil blijven.

Het is goed dichtbij je zelf te blijven. Dat vergt wel de nodige eerlijkheid trouwens.

Tekst: ‘Bedoelen we met het woord God ook het verlangen dat er iemand is die zich alles heugt en elk detail kent, die alles van verre overziet en tegelijk intens dichtbij is? (naar Jeremia 23:23)

 

Terug naar overzicht…