Schop

Door Ds. Aart Mak

Het onderlinge verkeer tussen mensen hield me de afgelopen twee weken flink bezig. Om mee te beginnen: eerst waren er die prachtige dagen begin mei die ik doorbracht in de Achterhoek. Het was een groot genoegen om daar met ieder die mij het meest lief is, te zijn. Mensen die elkaar heel goed kennen, elkaars zwakheden volkomen aanvaarden en larderen met veel humor, het heerlijk vinden om weer eens wat langer samen te zijn en vooral erg van elkaar houden, wat een feest was dat. En dan, over onderling verkeer gesproken, ik heb me ook sinds begin mei eindelijk op Twitter begeven. Twitter is een sociaal medium waarop je iemand kunt volgen of zelf gevolgd worden. Het gaat dan om korte boodschappen, zogenaamde tweets, van maximaal 140 tekens die je ontvangt of zelf verzendt. Net zoals alles bij internet is het de truc om je weg te vinden tussen zin en onzin. En dan ontdek je al gauw wat je eigenlijk al wist, namelijk hoe ideeënrijk, geestig of informatief mensen elkaar van dienst kunnen zijn. Bijzondere wereld met korte contacten met allerlei onbekende en half bekende mensen, waarin je elkaar signalen geeft over politiek, religie, kunst en ook nog eens allerlei kwinkslagen en wijsheden uitwisselt.

En toen was er ook dat bericht waar ene Hester Trompetter uiteindelijk verantwoordelijk voor was. Deze jonge gedragswetenschapper deed de laatste jaren onderzoek naar pesten onder ouderen. Ouderen blijken dus even erg voor elkaar te kunnen zijn als kinderen op een schoolplein, zo niet erger. Mensen die vroeger gepest werden, zijn op oudere leeftijd opnieuw de pineut. Voor degenen die pesten geldt hetzelfde: de pesters van vroeger zijn de plaaggeesten van nu. ‘Pestende ouderen weten precies hoe ze kunnen pesten zonder dat het al te veel opvalt. Hun brein is meer ontwikkeld en ze hebben heel hun leven ervaring kunnen opdoen. Het pesten gaat dan ook een stuk geniepiger,’ zegt Hester. Haar onderzoek heeft ertoe geleid dat er een pestprotocol is opgesteld door o.a. het Nationaal Ouderenfonds. De directeur daarvan, Jan Romme, zei laconiek: ‘Als je een groep mensen in een kleine ruimte bij elkaar zet die elkaar niet zelf hebben uitgekozen, is de kans groot dat het misgaat.’ Dat gebeurt blijkbaar vaak: een op de vijf ouderen in verzorgingshuizen wordt gepest. Ze krijgen een mep met een wandelstok, worden aangereden met een rollator of vinden de inhoud van een prullenbak voor hun deur. U begrijpt het dus al. Als een hoogbejaarde pest en ondanks waarschuwingen doorgaat met het sarren van een leeftijdgenoot, wordt hij uitgesloten van de volgende Bingoavond. Ik kan niet wachten op de poster waarop te zien is hoe een oudere meneer stiekem onder tafel wordt geschopt.

Nu is gepest worden een schokkende en pijnlijke ervaring, zeker ook als je aan het avondrood van je leven bent toegekomen. Nog schokkender is wat gebeurt in veel landen in Afrika. Uganda spant de kroon. Ik bedoel het verbod op homoseksualiteit dat daar notabene wettelijk geregeld is. Je kunt zelfs levenslang de gevangenis ingaan. In een nieuwe, nog aan te nemen wet zouden de rechten van homoseksuelen ernstig worden ingeperkt en konden mensen die zich schuldig maken aan een zware vorm van homoseksualiteit, wat dat ook moge zijn, zelfs de doodstraf krijgen. Het wetsvoorstel, dat al internationale verontwaardiging wekt sinds het in 2009 voor het eerst werd ingediend, stelt verder het voeren van een publieke discussie over homoseksualiteit strafbaar. Ook wordt het verboden om woonruimte te verhuren aan homoseksuelen en lesbiennes. Het parlement van Uganda heeft de afgelopen week niet, zoals verwacht, gestemd over deze anti-homowet. Onder druk van buitenlandse mensenrechtenactivisten verdween de bespreking van de wet op het laatste moment van de agenda. Het is de vraag of de wet daarmee van de baan is. Uganda is een extreem homofoob land, maar het is niet het enige. Weet u hoe het komt dat in zoveel Afrikaanse landen homoseksualiteit verafschuwd wordt? In elk geval heeft het christendom in al die jaren veel te weinig in stelling gebracht om mensen hierin tot een nieuw en tolerant gedrag aan te zetten. Integendeel, denk ik wel eens, als ik naga hoe in dit land nog niet zo lang geleden in kerkelijke kringen geoordeeld werd over alles wat anders was dan het standaardbeeld van mannetje, vrouwtje, huwelijk, seks en kinderen krijgen.

Over mannetje en vrouwtje gesproken. Elma Drayer wees in het dagblad Trouw op een verschijnsel dat begon in de Canadese hoofdstad Toronto en zich nu als een vuurtje verspreidt over de rest van de wereld. Het gaat hier om de SlutWalk, de Slettenloop en hoe dat van Noord-Amerikaanse steden nu overslaat naar Europa, Australië en Zuid-Afrika. Het begon allemaal in januari dit jaar toen een politieman ineens zomaar in het openbaar zei dat vrouwen er verstandig aan deden zich niet als sletten te kleden om zo aanranding en verkrachting te voorkomen. De man moest nadien stevig inbinden, maar de vonk was al overgeslagen. Duizenden vrouwen kwamen in de benen om luidruchtig te laten merken dat ze het zat zijn om altijd maar weer de schuld te krijgen van het onvermogen van nogal wat mannen een heer in het verkeer te zijn. ‘Niemand hoeft ons te vertellen hoe we ons moeten kleden, vertel mannen maar hoe zij zich moeten gedragen,’ aldus een van de spandoeken. De vrouwen en Elma Drayer hebben een punt. Zeker ook als je, nu ik het toch over het menselijke verkeer heb, bedenkt hoe vrijwel alle religies in hun oprichtingsakten de man alle vrijheid gaven en de vrouw aan banden legden, zelfs verregaand door hen te verbieden meer dan hun gezicht en handen te laten zien. Dat zijn oude opvattingen over de man die dichter bij God zou staan en de vrouw die haar heer tot een ‘hulpe’ moet zijn, die bij lange na nog niet uitgestorven zijn. Pijnlijk genoeg! Het is een van de belangrijkste redenen waarom miljoenen moderne mensen die wel gevoel voor religie hebben, geen zin hebben om godsdienstig te zijn. Godsdienst  is altijd uit de oude doos, hoe vrolijk het hier en daar ook gepresenteerd wordt. Godsdiensten, ook het christendom, hebben nog steeds een hoge hypotheek als het gaat om homohaat, vrouwvijandigheid en kleinering van kinderen. En waarom zou je in een huis met zo’n zware schuldenlast willen wonen als je ook op andere plekken over je bestaan kunt nadenken? Bijvoorbeeld aan de grote tafel in het verzorgingshuis. Hola, nu krijg ik een schop onder de tafel waaraan ik zit. Wat doe ik nu weer verkeerd?

Met muziek van Grieg aan het begin (Holberg Suite) en Rachmaninoff aan het eind (einde 1e deel van zijn 2e pianoconcert). Verder hoorde muziek van Carl Orff en gezang 213 uit het Liedboek. Gelezen werd uit Romeinen 14: 16-17. Het gebed kwam uit de bundel ‘Zeggen en zwijgen, oecumenisch gebedenboek voor alledag’ van Marcel Barnard e.a..

Terug naar overzicht…