Gemeentebelang

Door Ds. Aart Mak

Het is vreemd. Als het om je familie gaat en om bepaalde besluiten die moeten worden genomen, dan wil ik daarbij betrokken worden en stem hebben. En ook als het om het landsbestuur van Nederland gaat, de regering en het controlerende parlement in Den Haag, dan wil ik daar het fijne van weten en mijn stem weloverwogen geven aan een bepaalde partij. Ik geef overigens toe dat ik al jaren geen lid meer ben van een politieke partij, dat zou – ik weet het  - nog beter zijn om invloed te hebben als enkele burger. Maar – dat is mijn punt – als het om de gemeenteraad gaat, ben ik geestelijk lui en betrap ik mij, nu er aanstaande woensdag gestemd mag worden op de lokale democratie, op pure desinteresse. En dat is toch eigenlijk heel vreemd.

Want op de plek waar ik woon, dus dagelijks rondloop, de honden uitlaat, fiets, uitga, buren en vrienden heb – de plaats ook waar ik van houd omdat ik er inmiddels al jaren woon en veel straten, stegen en pleinen goed ken, in die stad interesseert het mij al jaren niet wat daar politiek gebeurt. Hoe kan dat? Ja, ik maak me druk als er bomen worden gekapt. Of als de hele binnenstad in een keer opgebroken lijkt. Ik let ook op de hoeveelheid blauw op straat, ik ben net als velen gevoelig voor de manier waarop je op het gemeentehuis te woord wordt gestaan. Maar waarom interesseert het mij dan hoegenaamd niet of de wind nu uit de linkerhoek of uit de rechterkant van het politieke spectrum waait in de gemeenteraad? Omdat lokale politiek vaak heel pragmatisch is? Omdat er nauwelijks grote ideeën en idealen te bespeuren zijn achter besluiten om van een weg eenrichtingsverkeer te maken? Dat zou kunnen, maar ik denk vooral dat ik een denkfout maak. Ja, laat ik dat maar eerlijk zeggen.

Het grappige is dat het in de kerkelijke structuur bij mij precies omgekeerd werkt. Ik kan mij nauwelijks druk maken over wat een landelijk kerkbestuur, de synode dus, besluit en doet. Ook de uitspraken van de landelijke algemene secretaris doen mijn hart nooit sneller kloppen of, omgekeerd, mijn bloed bevriezen. Het zal wel. Maar wat mij intrigeert, beroert, emotioneert ook, is wat er in de plaatselijke gemeente gebeurt. In mijn geval zijn dat meerdere plaatselijke kerkgemeenten, omdat ik als dominee van die stichting met een naam die van geen kerkgrens wil weten, in veel gemeenten te gast ben, mensen spreek en aardig weet wat daar speelt. In het geloof gaat de gemeente mij met andere woorden zeer aan het hart. En in het gewone leven laat de burgerlijke gemeente mij vrijwel koud, al ga ik aanstaande woensdag wel stemmen, ja, uiteraard.

Dat laatste heeft zeker te maken met het voorrecht in een land te leven waarin aan burgers wordt gevraagd wat ze vinden en aan die burgers samen het recht verleend is de macht te controleren, desnoods door de machthebbers naar huis te sturen. Er zijn miljarden mensen in deze wereld die snakken naar dat voorrecht. Dat voorrecht heet dus deel uit te mogen maken van een democratie. Misschien moet ik mezelf nog eens goed onderzoeken. Ik kan afgeven op het populisme van sommige partijen. Dat zijn die partijen die angst en onderbuikgevoelens aanwakkeren en in feite alleen maar verdeeldheid zaaien tussen bevolkingsgroepen. Maar wat doe ik daar zelf aan, behalve zo nu en dan zeggen dat ik dat gedoe van de Partij voor de Vrijheid, Leefbaar Rotterdam of Trots op Haarlem maar niks vind? Stemmen, ja natuurlijk. Maar dat is ook maar een keer in de vier jaar. Een stem per vier jaar, dat is ook niet veel en eigenlijk een schot in het donker. Ik las een pleidooi van de Rotterdammer Manuel Kneepkens om elke kiezer meer stemmen te geven. Met zo’n tien stemmen kun je als burger je voorkeuren en je sympathieën veel beter uitdrukken. En met een beetje computer is dat technisch heel goed uitvoerbaar.

Er zijn andere opvallende suggesties. Eberhard van der Laan, de huidige burgemeester van Amsterdam, vindt dat politiek weer als vroeger moet worden: burgers die bij toerbeurt een paar jaar de verantwoordelijkheid voor de publieke zaak op zich nemen. Het gaat om dienstbaarheid aan de samenleving, om het tonen van burgerzin. Hij fulmineert tegen de baantjesjagers en de zelfverrijking. Anderen gaan nog verder en zeggen dat elke burger in de nabije toekomst, bij loting, gevraagd moet kunnen worden om in de gemeenteraad of stadsdeelraad of wat dan ook zitting te nemen. Wat hier gebeurt is in feite een pleidooi om terug te keren naar de echte lokale democratie. Het ligt zo voor de hand. Daar waar je woont, heb je invloed op wat er gebeurt. Maar in Nederland is er iets scheefgegroeid. Bij de komende verkiezingen gebruiken de nationale politici de raadsverkiezingen om hun eigen positie te verstevigen. Er wordt denigrerend gedaan over lokale partijen waarvan het niveau soms inderdaad tenenkrommend is. Maar het zou ook wel eens kunnen, schreef Hans Goslinga in Trouw, dat juist die lokalo’s het gevoel terugbrengen dat het belangrijk is te weten wat er om je heen gebeurt en dat je daar ook invloed op wilt uitoefenen als burger.

Goed, genoeg nu over aanstaande woensdag. Vandaag is het zondag. Het is de dag dat een mens, als het goed is, even uit zijn eigen wereld wordt getild. Je bent niet alleen de drager van een paspoort van het Koninkrijk der Nederlanden. Je bent ook deel van het Koninkrijk der hemelen. Er bestaan woorden die u en mij uit onze lethargie kunnen wekken. De woorden van de profeten en van Jezus maken onrustig. Ik moet soms moeite doen om me ervoor open te stellen. Ik weet het wel, maar ik trek me er weinig van aan. Ik ben ook een kind van deze tijd en vind stiekem dat uitputting een statussymbool is en hanteer mijn productiviteit als maatstaf voor mijn eigenwaarde. En daarover gaat het nu net niet in dat Koninkrijk waarin zondaars vergeving krijgen en bedelaars worden omhelsd. Ik houd van mijn familie, maar op zondag ontdek ik altijd weer dat er zoveel meer mensen tot mijn familie horen dan ik ooit kan tellen. Als ik er even over nadenk, helpt mij dat, gek genoeg, om aanstaande woensdag bewust te stemmen. Ik stem altijd in de Janskliniek in de Ridderstraat. Ja, dat is die plek waar talloze mensen worden verpleegd. Volgens het evangelie ben ik familie van hen. Ik stem dus ook maar met  die mensen in gedachten en kan op die manier ook wat beïnvloeden hoe zij de komende jaren de zorg en de aandacht krijgen die zij verdienen. Dat noem ik dan maar gemeentebelang, in de breedste, christelijke zin van het woord…

Met muziek van Desplat en Lane/Vitarelli. Verder hoorde u muziek van Andriessen en het lied ‘Eternal Father. Gelezen werd uit Markus 3: 32-34. Het gebed kwam uit het Nieuwe Liedboek

 

Terug naar overzicht…