Zondagsrust

Door Aart Mak

De afgelopen week werd duidelijkdat de minister van binnenlandse zaken, Ronald Plasterk, de wet op de zondagsrust gaat veranderen. Hij doet dat na lang aandringen van een meerderheid van de Tweede Kamer. Op de radio hoorde ik in het programma De Nieuws BV, met Willemijn Veenhoven en Eric Corton, op NPO 1 elke werkdag van 12 tot 2, hoe een vertegenwoordiger van die Tweede Kamer uitlegde waarom die wet op de zondagsrust moest verdwijnen. Het was eerlijk gezegd tenenkrommend wat zij zei. Ik vermoed dat zij het kamerlid Fatma Koser Kaya van D’66 was. Eric Corton, een nuchtere jongen toch en in dit opzicht zonder enig vooroordeel, vraagt tot drie keer toe waarom het nodig is om deze wet te veranderen, omdat de praktijk immers uitwijst dat deze wet overal prima functioneert. Een hoogleraar van de VU mengt zich ook in de discussie en legt uit dat de wet, voor het laatst bijgesteld in 1953, een typisch voorbeeld is van de Nederlandse overlegcultuur – het zogenaamde polderen – en dat de wet aan alle bevolkingsgroepen tegemoet komt. Met andere woorden: er is niemand die er in de praktijk over struikelt. Wel dus sommige partijen in de Tweede Kamer. Waarom? Omdat mevrouw Fatma Koser Kaya als vertegenwoordiger van haar partij en ook in dit geval van de VVD en de PvdA vindt dat het een principiële zaak is.

Ik dacht nog: hebben christenen in de laatste vijftig jaar geleerd dat principes in de politiek leiden tot verstarring en isolement, krijgen we nu ditzelfde gedoe uit niet-christelijke hoek. Er is blijkbaar een antireligieus sentiment dat zich verzet tegen elke uiting van religie in het publieke domein. Een partij als D’66 blinkt daarin uit. In de zondagswet staat onder meer dat er op zondag voor 13.00 uur geen evenementen mogen worden gehouden. Wel kan de burgemeester ontheffing verlenen. Ook mag er op zondag in de buurt van kerken geen onnodig lawaai worden gemaakt. Plasterk heeft vorig jaar onderzoek laten doen naar het functioneren van de wet en hij trekt daaruit de conclusie dat er in de praktijk weinig problemen zijn. Hij benadrukte toen dat er onder burgemeesters ook geen breed draagvlak is om de wet in te trekken. Bovendien dreigt het gevaar dat bepaalde gemeenten na afschaffing van de wet mogelijk zelf regels gaan stellen die verder gaan dan de huidige wet. Het gaat dan bijvoorbeeld om beperking van sport en ontspanning op zondag. Conclusie: waarom zou je iets wat goed, is weg doen?

De wet is niet meer van deze tijd, luidt dan het tegenargument. Daar zit verder geen bodem onder of diepere gedachte achter. Woorden als archaïsch en symbolisch vallen. Geen godsdienst voortrekken boven andere, zegt iemand. Dat soort dingen. Ik dacht erover na. Het betekent dus dat we de deur naar de 24-uurs economie nog verder openzetten. Dat hadden we al eerder gedaan. Op zondag moet je blijkbaar ook je boodschappen kunnen doen. En zo draaien we maar door. En waar het om draait is allesbehalve rust en tijd voor iets anders. Het gaat alleen maar om de mallemolen waarin de tijd nooit stilstaat. Ik snap dat veel mensen niets meer hebben met religie of geloof, althans de institutionele vormen daarvan. Maar de zondagsrust heeft op een of andere manier niets met een bepaalde geloofsovertuiging te maken. Het is ook levenswijsheid. In de concentratiekampen was het eerste dat werd afgeschaft de zondagse vrij dag. Waarom? Dat is de manier om mensen tot machines te maken, tot slaven die verdoofd en mechanisch door het leven sjokken. Je hoeft niet in de Tien Geboden te geloven om wel in te zien dat in die oude regels, o.a. over het heiligen van die ene dag, een samengebalde oude levenswijsheid schuil gaat die bedoeld is om het leven kwaliteit te geven.

Even later dacht ik nog wat. Die zondagswet zal wel worden afgeschaft. De tijdgeest spreekt, nietwaar? Mensen willen politiek blijkbaar scoren en niet voor antiek of bevooroordeeld worden uitgemaakt. Maar zouden we dan ook niet gelijk maar radicaal alles wat naar christendom zweemt weghalen uit het publieke domein? Geen tweede Paasdag, Tweede Pinksterdag of Tweede Kerstdag meer. Dat is toch flauwekul. Niemand snapt het meer. Die cadeautjes van het christendom aan de samenleving zijn niet meer goed besteed. En laten we als christenen dan ook Kerst gelijk afschaffen. Dat is toch al een midwinterfeest met alle bijkomende kitsch geworden. Als christenen vieren we de geboorte van Christus weer op de dag van zijn verschijning, begin januari. Weet u wat? We gaan als christenen weer op onze eigen manier, desnoods zondagmorgen heel vroeg, ons geloof beleven. Laat de overheid het verder maar uitzoeken. Misschien wordt het weer tijd om terug te keren naar de oorsprong en het christelijke geloof weer te zien als een daad van verzet en nieuwe levensstijl te midden van dit antireligieuze en in wezen mensonvriendelijke heidendom.

 

Terug naar overzicht…