Vooruitzicht

Door Aart Mak

Zou de wereldvrede dan uit totaal onverwachte hoek komen? Terwijl diplomaten zich uit de naad werken om in elk geval een staakt-het-vuren te bewerkstelligen in Syrië, een land als Duitsland zich collectief afvraagt of het niet te naïef de vluchtelingen is omgesprongen, president Obama tranen vergiet als hij toekijkend Amerika uitlegt dat het zo niet langer kan, die tienduizenden doden per jaar door vrij wapenbezit en daar voorstellen aankoppelt om tenminste toch iets te doen tegen de machtige wapenlobby in, vragen wij ons allemaal af waar toch die wereldvrede vandaan moet komen. De komst daarvan lijkt steeds hopelozer te worden. Want als de mensen van nu zouden stoppen met elkaar uit het leven weg te jagen, van het beschimpen tot en met het bombarderen, van de haat jegens vrouwen en homo’s tot en met het omwille van het eigen zielenheil en een verschrikkelijk eigen gelijk jezelf en anderen opblazen, dan nog zouden wij met onze tientallen geliefden en miljarden medemensen de gevolgen van de klimaatsverandering moeten vrezen. Daar is al lang geleden een tijdsklok aangezet waarvan je mag hopen dat we, zelfs al zouden we doen wat in Parijs vorig jaar is afgesproken, nog op tijd zijn om de grote overstromingen, de in kracht ongekende orkanen en de door extreme droogte en hitte veroorzaakte voedseltekorten en daarmee gepaard gaande volksverhuizingen enigszins te voorkomen. Maar er is hoop en als gebruikelijk komt die uit totaal onverwachte hoek.

De afgelopen week werd bekend dat het Amerikaans bedrijf Netflix zijn dienstverlening van 60 naar 190 landen heeft uitgebreid. U weet niet wat Netflix is? Dat is een bedrijf dat films en series via internet aanbiedt en dat alsmaar groter, rijker en machtiger wordt. Er zijn er meer, zoals HBO, maar Netflix is nu bijna wereldwijd te bekijken, met series als House of Cards, The New Black en Narcos. Ook dus sinds twee jaar in Nederland en ik verklap u dat ik, sinds we alle telefoon, televisie en internet bij dezelfde aanbieder onderbrachten, ook zo nu en dan kijk naar een film en vooral naar de soms geweldige series. Je betaalt een niet zo groot bedrag per maand en je kunt te allen tijde zelf bepalen wanneer en wat je wilt zien in een aanbod dat alsmaar groeit. Wat dit met de wereldvrede te maken heeft? Ik zal het u uitleggen. Ik moet er overigens bij zeggen dat Netflix nog niet te zien is op het door Rusland geannexeerde schiereiland Krim, ook niet in Syrië en eveneens om begrijpelijke redenen niet in Noord-Korea. De mogelijkheden in China worden nog onderzocht maar men schat dat dit niet lang meer zal duren.

De uitbreiding van Netflix zal ertoe leiden dat mensen overal ter wereld naar hetzelfde zitten te kijken. En wie naar hetzelfde kijkt, gaat beseffen dat de verschillen tussen mensen niet zo groot zijn als in allerlei ideologieën en extreme religies wordt gesuggereerd. We lachen om het zelfde en we huiveren om het zelfde. Internet is een uitvinding van het Amerikaanse leger. Daar begon het mee. Bedrijven als Microsoft, Apple, Google en Facebook zorgden ervoor dat we allemaal internet gingen gebruiken, driftig met elkaar communiceerden en alles kennis die we hebben als mensheid, gingen verzamelen en delen via de digitale snelweg. En toen kwam Netflix, de leverancier van wereldwijd amusement, met ondertitels in alle talen. In een wereld waarin we steeds meer verbindingen met elkaar gaan krijgen – grootmoeders praten via Skype met hun kleinkinderen in Nieuw-Zeeland, vrienden worden via Facebook gemaakt tot in Mongolië -  gaan we dus ook allemaal naar series als Homeland, House of Cards, Miss Fisher en Sherlock kijken. En meer dan de prachtige politieke pleidooien van de leiders van deze wereld, zal een groeiend gemeenschappelijk belang, nota bene uit de door intellectuelen vaak zo verfoeide wereld van het amusement, ervoor zorgen dat wij ons niet meer in de gordijnen laten jagen door dwaze retoriek of al te voor de hand liggend eigenbelang. Deze wereld verandert per dag, zeggen we tegenwoordig. Je zou beter kunnen zeggen: per avond – als miljoenen mensen hun vertier zoeken en net als in de oudheid en middeleeuwen, geboeid willen worden door het drama dat bij het leven hoort, uitgespeeld in verhalen over liefde en jaloezie, moord en doodslag, toeval en doorzettingsvermogen.

In mijn binnenkamer hoor ik mij dit zeggen en ik verbaas ik me. Ik had altijd gedacht dat godsdienst de oplossing zou bieden voor de grote problemen die de wereld kent. Waarom ben ik anders theologie gaan studeren? Maar ik was al eerder tot de zelfde conclusie gekomen die iemand als nota bene Jezus ook trekt na een verhaal over een slimme rentmeester en waar ik altijd overheen heb gelezen: de kinderen van de wereld gaan doordachter (slimmer) met elkaar om dan de kinderen van het licht (Lucas 16: 8). Vroeger, heel lang geleden, dacht ik nog: als ieder nu van Jezus gaat houden, komt het wel goed met deze wereld. En toen, veel later, dacht ik, als al die aanhangers van al die religies nu leren met elkaar te praten en elkaar aanvaarden, komt het wel goed met de mensheid. Tot nu toe zijn beide vooronderstellingen niet waar gebleken en vrees ik ook dat dit niet gaat gebeuren, gezien alle rare en angstaanjagende extremiteiten die geloof blijft oproepen. De hoop komt, nogmaals, uit onverwachte hoek. Typisch God.

Terug naar overzicht…