Woord (1)

Door Aart Mak

Veel woorden van politici moeten met een korrel zout worden genomen. Ook in de gewone omgang van mensen zijn woorden nogal eens loos en leeg. ‘Tot de volgende keer’ of ‘Ik bel je binnenkort’ worden vaak niet waar gemaakt. In een protestantse kerk waarin veel draait om het Woord (de verkondiging van het woord, de dienst van het woord) is het nog meer dan in het dagelijkse leven zaak op onze woorden te letten. Ook deze inflatie gaat sneller dan we denken.

De protestanten (begonnen begin 16e eeuw) wilden als een echte revolutionaire beweging terug keren naar de bron. Dat was in hun ogen het zo oorspronkelijk mogelijke woord van God. En ze wilden dat Woord teruggeven aan de mensen. Het was immers ook een tijd van de opkomst van de vrije burger en het afbrokkelende gezag van de Middeleeuwse standen. En zo vertaalde Maarten Luther de bijbel in de taal van het volk en zorgde Johannes Calvijn dat de psalmen door het volk gezongen konden worden. En zo heeft zowel het gesproken als het geschreven woord eeuwenlang in onze beschaving een enorme rol gespeeld. In de informatierevolutie waarin we ons sinds de jaren ’80 bevinden, is het woord in het algemeen en dus ook het hoog heilige Woord aan verval onderhevig. We leven in toenemende mate in een beeldcultuur. Zowel de televisie als het internet leveren daar een forse bijdrage aan. Fascinerend is het dan te volgen of in deze tijd de godsdienst weer een eigen ‘taal’ kan vinden. Dan gaat het waarschijnlijk om een taal waarbij mensen voelen dat het gaat om een zelfde oorspronkelijkheid als toen, 4 eeuwen geleden. 

Ik weet hoe lastig het is om geen afgezaagde woorden, overbekende begrippen en in feite lege zinnen te gebruiken. Ik vecht daar vaak mee, eigenlijk al van jongs af aan. Ik was als kind en opgroeiende jongen kerkganger. En tegelijk las ik veel boeken, literatuur, gedichten soms ook. En het viel me op hoe weinig er werd gezegd in een gemiddelde preek. Soms wel. Dan was er een bevlogenheid die alle barrières die mijn verstand opwierp, omver blies. Of er was sprake van een eerlijkheid die mij dusdanig van mijn stuk bracht, dat ik alleen maar met toenemend respect kon luisteren naar wat ik natuurlijk herkende. Gek is dat, woorden kunnen op zichzelf blijven, maar ook voertuig worden. Verbindingsweg tussen twee of meer mensen. En ik zoek mijn woorden, telkens weer, zeker als het om hoge geheimen gaat. En weet u wat zo gek is? Als ik he thuis, zomaar aan tafel tijdens het eten, of terloops bij een wandeling, kan zeggen, klopt het. De studeerkamer is ook maar betrekkelijk. Woorden zijn net mensen. Ze willen zo graag tot leven komen…

Ik citeer graag van Hans Bouma:

Geloven is niet meer saai kunnen zijn / niet kunnen ademen in clichés / Geloven is geen dode plekken meer krijgen / sterven aan gewoontes / Geloven is / leven vanuit je oorsprong / ze tintelt in je vingers / je bent origineel tot en met / niets is gewoon meer / alles is nieuw onder de zon / elke dag is de eerste / Geloven is / een ongekende verrassing zijn / men staat van je te kijken / je bent onvergetelijk/ een unieke verschijning / Geloven is / een nieuwe taal spreken / God heeft je op de lippen / genomen / is met nieuwe ogen kijken / je hebt Gods hart gezien /  Geloven is / weten van je oorsprong / kind zijn van God.

Terug naar overzicht…